MGNREGA Yojane: NREGA పథకంలో మార్పులు ఏమిటి? సమాచారం ఇక్కడ ఉంది.
భారతదేశ గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను నిలబెట్టిన అతి ముఖ్యమైన పథకాలలో మహాత్మ గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGA) ఒకటి. గ్రామీణ కుటుంబాలకు సంవత్సరానికి కనీసం 100 రోజుల ఉపాధిని చట్టబద్ధంగా హామీ ఇచ్చిన ఈ పథకం, అనేక సంక్షోభకాలాల్లో పేద కుటుంబాలకు ఆధారంగా నిలిచింది.
కానీ తాజాగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ పథకంలో కీలకమైన మార్పులు చేయాలని భావిస్తోంది. ఈ మార్పులు కేవలం పేరుకే పరిమితం కాకుండా, పథకం యొక్క స్వరూపాన్నే మార్చేలా ఉన్నాయనే చర్చ జరుగుతోంది.
MGNREGAకి కొత్త పేరు – Viksit Bharat–GRAM G Act 2025
ప్రభుత్వ వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, నరేగా పథకాన్ని Viksit Bharat – GRAM G Act 2025గా మళ్లీ నామకరణం చేసే ప్రతిపాదన ఉంది. ఇది కేవలం పేరు మార్పు మాత్రమే కాదు.
కొత్త రూపకల్పనలో ఈ పథకాన్ని ఒక **“Budget-capped Infrastructure Mission”**గా మార్చే ఆలోచన జరుగుతోంది. అంటే, ఇప్పటివరకు ఉన్న డిమాండ్ ఆధారిత విధానం స్థానంలో, ఇకపై కేటాయించిన బడ్జెట్ పరిమితిలోనే పనులు చేపట్టే అవకాశం ఉంది.
దీంతో ఆర్థిక క్రమశిక్షణ పెరుగుతుందనే వాదనలు ఉన్నప్పటికీ, బడ్జెట్ తక్కువగా ఉంటే ఉపాధి అవకాశాలు తగ్గే ప్రమాదం కూడా ఉందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ఉపాధి రోజుల సంఖ్య పెరుగుతుందా?
కొత్త ప్రతిపాదనల ప్రకారం:
- వార్షిక ఉపాధి రోజుల సంఖ్యను 100 నుంచి 125 రోజులకు పెంచే అవకాశం ఉంది
- ఇది గ్రామీణ కార్మికులకు శుభవార్తగా భావించవచ్చు
అయితే, ఈ అదనపు రోజులు పూర్తిగా కేంద్ర ప్రభుత్వ బడ్జెట్ లభ్యతపై ఆధారపడి ఉంటాయి. నిధుల కొరత ఏర్పడితే, ఈ 125 రోజుల హామీ కాగితాలకే పరిమితం అయ్యే అవకాశం ఉందన్న భయం కూడా ఉంది.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలపై పెరుగుతున్న భారం
ఇంతకుముందు నరేగా పథకంలో:
- కార్మికుల వేతన వ్యయం – 100% కేంద్ర ప్రభుత్వమే
- సామగ్రి వ్యయం – 75% కేంద్రం, 25% రాష్ట్రం
కానీ తాజా ప్రతిపాదనలో 60:40 నిష్పత్తి అమలు చేయవచ్చని సమాచారం. దీని వల్ల రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఎక్కువ ఆర్థిక భారం మోయాల్సి వస్తుంది.
నిపుణుల అంచనా ప్రకారం, దీనివల్ల రాష్ట్రాలపై సంవత్సరానికి సుమారు ₹1.51 లక్షల కోట్ల అదనపు భారమయ్యే అవకాశం ఉంది. ఇది ఆర్థికంగా బలహీన రాష్ట్రాలకు తీవ్రమైన సవాలుగా మారవచ్చు.
వేతన చెల్లింపులు & నిరుద్యోగ భృతి
కొత్త నిబంధనల ప్రకారం:
- కార్మికుల వేతనాన్ని 15 రోజుల్లోపు నేరుగా బ్యాంకు ఖాతాలో జమ చేయాలి
- పని కల్పించలేని పరిస్థితుల్లో నిరుద్యోగ భృతి చెల్లించే వెసులుబాటు ఉంటుంది
ఇది కార్మికులకు సమయానికి జీతం అందేలా చేయడంలో సహాయపడుతుందని భావిస్తున్నారు.
యంత్రాల వినియోగంపై కొత్త నిబంధనలు
నరేగా పథకం మానవ శ్రమకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చే పథకం. అయితే తాజా మార్పుల్లో:
- కఠినమైన పనుల కోసం 40% వరకు యంత్రాల వినియోగానికి అనుమతి
- పనుల వేగం, నాణ్యత పెరుగుతుందనే వాదనలు
అయితే, దీని వల్ల గ్రామీణ పేద కార్మికులకు ఉపాధి అవకాశాలు తగ్గే ప్రమాదం ఉందనే విమర్శలు కూడా ఉన్నాయి.
డిజిటలైజేషన్ ద్వారా పారదర్శకత
అవినీతి నివారణ కోసం సాంకేతికతను తప్పనిసరి చేస్తున్నారు:
- పనులకు జియో ట్యాగింగ్
- హాజరుకు ఫేస్ రికగ్నిషన్ / బయోమెట్రిక్ విధానం
- నకిలీ జాబ్ కార్డుల నివారణ
ఈ చర్యలు పథకంలో పారదర్శకతను పెంచుతాయని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
వ్యవసాయం & తోటల అభివృద్ధికి కొత్త అవకాశాలు
కొత్త మార్గదర్శకాల్లో రైతుల ప్రైవేట్ భూముల్లో కూడా నరేగా కార్మికులను ఉపయోగించుకోవచ్చు:
- వ్యవసాయ కార్యకలాపాలు
- తోటల అభివృద్ధి
- కోత అనంతర పనులు
ఇది వ్యవసాయ రంగంలో కార్మికుల కొరతను తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు.
కర్ణాటక పరిస్థితి & రాజకీయ చర్చ
కర్ణాటకలో 2022–23 మే నెలలో 1.72 కోట్ల మానవ దినాలు సృష్టించబడగా, 2025–26లో ఇది 1.82 కోట్లకు చేరింది. అయితే కేంద్ర–రాష్ట్ర సమన్వయం లోపించడం వల్ల ఇటీవల మానవ దినాల సృష్టిలో తగ్గుదల కనిపిస్తోంది.
ఈ మార్పులపై ప్రతిపక్షాలు తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తున్నాయి.
“నరేగా పేదల హక్కు, దాన్ని బడ్జెట్ పరిమితులకు కట్టుబెట్టడం పేదల జీవనంపై దెబ్బ” అనే వాదన బలంగా వినిపిస్తోంది.
ముగింపు
నరేగా పథకంలో ప్రతిపాదిత మార్పులు కొన్ని సానుకూల అంశాలు కలిగి ఉన్నప్పటికీ, గ్రామీణ పేదల ఉపాధిపై దీర్ఘకాలంలో ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయో అనేది కీలక ప్రశ్నగా నిలుస్తోంది. భవిష్యత్తులో ఈ మార్పులు అమలవుతాయా? లేదా ప్రజల ఒత్తిడితో మారుతాయా? అన్నది వేచి చూడాల్సిందే.
